ΠΟΙΗΣΗ & ΙΣΤΟΡΙΑ - Γιάννης Παπαγεωργίου

ΜΙΚΡΑΣΙΑΤΙΚΗ ΕΚΣΤΡΑΤΕΙΑ – ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 1922 Το ημερολόγιο έδειχνε Αύγουστο 1922, όσοι βρίσκονταν στην πρώτη γραμμή απλώς μετρούσαν με τα δάχτυλα του χεριού τους ή υπολόγιζαν στο περίπου τις ημερομηνίες. Ποια σημασία μπορούσαν να έχουν οι μέρες κάτω από τον καυτό ήλιο στην αλμυρά έρημο, ή στα υψίπεδα της Μικράς Ασίας, σ’ έναν τόπο απέραντο, όπου ο άνθρωπος χανόταν, ένιωθε τόσο μικρός στη σκιά των απέραντων και άγριων βουνών. Κάποιοι ίσως πολεμούσαν δέκα χρόνια, ξεκίνησαν στους βαλκανικούς πολέμους, συνέχισαν στον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο και τώρα στα βάθη της Μικρασιατικής ενδοχώρας, μακριά από τους δικούς τους, χωρίς να έχουν κάποια είδηση από εκείνους ή να μπορούν να στείλουν αυτοί τα δικά τους νέα. Ποια θα μπορούσαν να είναι αυτά; Απλώς ότι βρίσκονται ακόμη στη ζωή και πως βρίσκονται κάπου πολεμώντας, τίποτα άλλο, τα άλλα δεν είχαν πλέον καμιά σημασία, μόνο ότι ζούσαν ακόμη είχε αξία. Αυτά τα δέκα χρόνια πολέμου είχαν φορτωμένο του τουφέκι τους στον ώμο, τόσο που είχε γείρει αυτός ο ώμος. Ποιος θα το πίστευε ότι θα τους έβαζαν νάρκη ύστερα από είκοσι χρόνια και κάτι μπροστά στην ταπεινή καλύβα που ζούσαν τη φτωχική ζωή τους σ’ εκείνη τη φρίκη που ονομάστηκε εμφύλιος για να σκεπάσει μέσα του την ανεξέλεγκτη καταστροφική μανία της ανθρώπινης ψυχής. Ήταν οι ημίθεοι αυτοί σε τούτη την επική πορεία, που απλώς τους είπαν ανθρώπους από λάθος. Για τους Έλληνες ο λόγος. Εκείνους τους στρατιώτες που πορεύτηκαν με το τίποτα και την ελπίδα, με το όνειρο και τον καημό, να κυνηγήσουν τις χίμαιρες της φυλής, να ξορκίσουν τον προαιώνιο εχθρό και το κακό που τους τριγύριζε. Να διώξουν το φόβο που θα τους οδηγούσε στην ανυπαρξία, να μην αφεθούν σε μια πορεία δίχως όραμα, με βήματα αβέβαια και άστοχα, αλλά να πορευτούν ρωμαλέα και άφοβα. Περίπου ένας χρόνος είχε μεσολαβήσει από τη μεγάλη μάχη της Άγκυρας, όπου παρ’ ολίγο θα εκπληρωνόταν τούτος ο στόχος και θα συνδεόταν ο σύγχρονος Ελληνισμός με τον αρχαίο, τον αρχέγονο, τότε που τον 8ο – 7ο αιώνα πριν το Χριστό οι Έλληνες ξεχύθηκαν και αποίκησαν όλον τον κόσμο που τους περιέβαλε, Μικρά Ασία, Μεσόγειο θάλασσα, Εύξεινο Πόντο και ακόμα παραπέρα. Ύστερα από την καθοριστική αυτή μάχη ακολούθησε ένας χρόνος ανησυχητικής απραξίας, τυπικά όλα έδειχναν καλά και ήρεμα, όμως τα πάντα βρίσκονταν σε μια άκρως ανησυχητική και επικίνδυνη ηρεμία. Κάτω από τον χρόνο που κυλούσε φαινομενικά ήσυχα καιροφυλακτούσε η άβυσσος και το κακό. Ο Κεμάλ απέναντι είχε αυτόν το χρόνο με το μέρος του, ετοίμαζε τα πάντα, τη μεγάλη αντεπίθεση με άνεση και προσοχή. Ποιον είχε να φοβηθεί άλλωστε, τους πάντες τους είχε οδηγήσει στο σημείο που αυτός ήθελε. Όλοι έτρεχαν να τον καλοπιάσουν και εκτελέσουν τις επιθυμίες του με τη δέουσα προσοχή και προθυμία, με ραγιαδισμό, αρκεί να έκαναν οικονομικές δοσοληψίες μαζί του.