ΠΟΙΗΣΗ & ΙΣΤΟΡΙΑ - Γιάννης Παπαγεωργίου

Πλάτωνος Πολιτεία 516c-e Ψεύτικες εικόνες και σκιές Κείμενο στην Αρχαία Ελληνική Γλώσσα [516c] Τιμαὶ δὲ καὶ ἔπαινοι εἴ τινες αὐτοῖς ἦσαν τότε παρ᾽ ἀλλήλων καὶ γέρα τῷ ὀξύτατα καθορῶντι τὰ παριόντα, καὶ μνημονεύοντι μάλιστα ὅσα τε πρότερα αὐτῶν καὶ ὕστερα [516d] εἰώθει καὶ ἅμα πορεύεσθαι, καὶ ἐκ τούτων δὴ δυνατώτατα ἀπομαντευομένῳ τὸ μέλλον ἥξειν, δοκεῖς ἂν αὐτὸν ἐπιθυμητικῶς αὐτῶν ἔχειν καὶ ζηλοῦν τοὺς παρ᾽ ἐκείνοις τιμωμένους τε καὶ ἐνδυναστεύοντας, ἢ τὸ τοῦ Ὁμήρου ἂν πεπονθέναι καὶ σφόδρα βούλεσθαι «ἐπάρουρον ἐόντα θητευέμεν ἄλλῳ ἀνδρὶ παρ᾽ ἀκλήρῳ» καὶ ὁτιοῦν ἂν πεπονθέναι μᾶλλον ἢ ᾽κεῖνά τε δοξάζειν καὶ ἐκείνως ζῆν; [516e] Οὕτως, ἔφη, ἔγωγε οἶμαι, πᾶν μᾶλλον πεπονθέναι ἂν δέξασθαι ἢ ζῆν ἐκείνως. Απόδοση στη Νέα Ελληνική Γλώσσα Κι αν υπήρχαν εκεί κάποιες τιμές και έπαινοι ανάμεσά τους και βραβεία θα δίνονταν σε εκείνον που θα μπορούσε να δει καθαρότερα αυτά που θα περνούσαν μπροστά του και προπάντων θα θυμόταν όσα από αυτά περνούσαν στην αρχή και εκείνα που θα περνούσαν στη συνέχεια [516d] και αυτά που συνήθως διάβαιναν συγχρόνως και κατά συνέπεια να είναι σε θέση από όλα αυτά να μαντέψει καλύτερα αυτό που πρόκειται να έρθει. Πιστεύεις λοιπόν ότι θα τα επιθυμούσε όλα αυτά και θα διακατεχόταν από ζήλεια για όλους αυτούς που τους τιμούσαν εκεί κάτω και που είχαν δύναμη ισχύ στους υπόλοιπους, ή μήπως θα πάθαιναν αυτό που λέει ο Όμηρος (για τον Αχιλλέα) ότι επιθυμούσε περισσότερο να βρίσκεται στον επάνω κόσμο και να εργάζεται κοντά σε κάποιον άλλον άνθρωπο χωρίς κλήρο περιουσία και να πάθαινε οτιδήποτε άλλο, παρά να έχει τα ίδια πιστεύω και να ζει με τον τρόπο που ζουν εκεί κάτω; [516e] Έτσι, είπε, κι εγώ έχω τη γνώμη πως θα επέλεγε να πάθει οτιδήποτε άλλο, παρά να ζει μ’ αυτόν τον τρόπο. Σημείωση 1. : στην Οδύσσεια (Ραψωδία λ) ο Οδυσσέας κατεβαίνει στον Κάτω Κόσμο και συναντά, εκτός των άλλων, τον Αχιλλέα. Εκείνος του λέει πως παρά τις μεγάλες τιμές που έχει εκεί, θα προτιμούσε να βρίσκεται στον Επάνω Κόσμο ως ένας ταπεινός εργάτης σε κάποιον άλλο ταπεινό. Σημείωση 2 : Το απόσπασμα είναι παρμένο από την αλληγορία του σπηλαίου. Όσοι βρίσκονται μέσα στη σπηλιά βλέπουν σκιές να διαβαίνουν. Κατ’ αντιστοιχία οι άνθρωποι πολλές φορές στην πραγματική ζωή δημιουργούν απατηλές εικόνες, ψεύτικους κόσμους, αξίες και οράματα. Πλάτων Λιγότερα