ΠΟΙΗΣΗ & ΙΣΤΟΡΙΑ - Γιάννης Παπαγεωργίου

ΤΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΚΡΑΤΗ ΠΟΥ ΔΗΜΙΟΥΡΓΗΘΗΚΑΝ ΥΣΤΕΡΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΡΩΤΗ ΑΛΩΣΗ ΤΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗΣ Η πρώτη άλωση της Κωνσταντινούπολης από του δυτικούς σταυροφόρους έγινε το 1204. Συνέπεια αυτής της άλωσης ήταν να δημιουργηθούν στα εδάφη της μέχρι τότε Βυζαντινής Αυτοκρατορίας δύο κατηγορίες κρατών : τα ελληνικά και εκείνα των Σταυροφόρων. Τα τρία ελληνικά κράτη που δημιουργήθηκαν ήταν : 1. Η Αυτοκρατορία της Τραπεζούντας στις ακτές του Εύξεινου Πόντου με πρωτεύουσα την Τραπεζούντα. Ιδρυτές της ήταν οι Κομνηνοί. Ήταν απομονωμένη από τα άλλα ελληνικά κράτη. Παρόλα αυτά διατήρησε ακμαίο ελληνικό πολιτισμό. Η Τραπεζούντα αποτέλεσε σπουδαίο πνευματικό, πολιτιστικό και οικονομικό κέντρο με μεγάλη ανάπτυξη στις επιστήμες. 2. Η Αυτοκρατορία της Νίκαιας στο Βορειοδυτικό τμήμα της Μικράς Ασίας με πρωτεύουσα τη Νίκαια. Ήταν το πιο ισχυρό από τα τρία ελληνικά κράτη. Ιδρυτής της ήταν ο αυτοκράτορας του Βυζαντίου Θεόδωρος Λάσκαρης. Στη Νίκαια είχε καταφύγει και ο Πατριάρχης της Κωνσταντινούπολης. Στη σημαία της είχε τον δικέφαλο αετό, ως συνέχεια της μεγάλης αυτοκρατορίας της Κωνσταντινούπολης. Το ένα κεφάλι κοίταζε προς τη Βασιλεύουσα και το άλλο στην Ανατολή. Αυτή απελευθέρωσε την Κωνσταντινούπολη από τους Φράγκους το 1261. 3. Το Δεσποτάτο της Ηπείρου που περιλάμβανε την Ήπειρο και την Αιτωλοακαρνανία. Το ίδρυσε ο Μιχαήλ Α’ Άγγελος με πρωτεύουσα την Άρτα. Οι δεσπότες της Ηπείρου κατέλαβαν τη δυτική Ελλάδα και τη Μακεδονία. Το 1224 απελευθέρωσαν τη Θεσσαλονίκη. 4. Το Δεσποτάτο του Μυστρά Το Δεσποτάτο του Μυστρά το ίδρυσαν οι Παλαιολόγοι. Στην αρχή το αποτελούσαν τέσσερα κάστρα που βρίσκονταν στη Μάνη, στο Γεράκι, στη Μονεμβασιά και στο Μυστρά, τα οποία παραχωρήθηκαν από τους Φράγκους στους Βυζαντινούς ύστερα από την ήττα τους στη μάχη της Πελαγονίας (1259). Ο αρχικός του πυρήνας ήταν η περιοχή της Σπάρτης, σταδιακά όμως με συνεχείς πολέμους επεκτάθηκε στην Πελοπόννησο φτάνοντας ως τον Ισθμό της Κορίνθου. Το Δεσποτάτο του Μυστρά γνώρισε μεγάλη ανάπτυξη στα γράμματα και τις τέχνες. Σ’ αυτόν τον τόπο έζησε και δίδαξε φιλόσοφος Γεώργιος Γεμιστός-Πλήθων, ο οποίος προσπάθησε να δημιουργήσει να οργανωθεί το κράτος σε ελληνικές βάσεις. Στο Μυστρά στέφθηκε ο τελευταίος αυτοκράτορας του Βυζαντίου Κωνσταντίνος Παλαιολόγος και από εκεί ξεκίνησε την τραγική πορεία του προς τη θυσία στην Κωνσταντινούπολη.